واشنگتن – آسوشیتدپرس | دولت ترامپ در ادامه سیاست‌های سخت‌گیرانه علیه هیئت‌های دیپلماتیک کشورهای خاص، در حال بررسی طرحی است که به موجب آن دیپلمات‌های ایرانی نتوانند بدون مجوز وزارت خارجه آمریکا از فروشگاه‌های عمده‌فروشی بزرگ مانند کاستکو و سامزکلاب خرید کنند.

طبق یک یادداشت داخلی وزارت خارجه آمریکا که به دست خبرگزاری آسوشیتدپرس رسیده، این اقدام بخشی از بسته محدودیت‌های جدیدی است که همزمان با برگزاری نشست سطح بالای مجمع عمومی سازمان ملل متحد از ۲۲ سپتامبر در نیویورک، مورد بررسی قرار گرفته است.

این محدودیت‌ها تنها ایران را هدف نمی‌گیرد؛ بلکه هیئت‌های سودان، زیمبابوه و حتی برزیل نیز ممکن است مشمول آن شوند. نام برزیل در این فهرست توجه بسیاری را برانگیخته، چرا که این کشور همواره جایگاهی ویژه در مراسم افتتاحیه نشست سازمان ملل داشته و رئیس‌جمهور آن نخستین سخنران این رویداد جهانی است.

سابقه محدودیت برای دیپلمات‌های ایرانی

دیپلمات‌های ایرانی پیش‌تر نیز در نیویورک با محدودیت‌های شدید رفت‌وآمد مواجه بوده‌اند. آن‌ها تنها می‌توانند در محدوده‌ای خاص از شهر تردد کنند و هرگونه سفر خارج از نیویورک مستلزم دریافت مجوز ویژه است.
اما پیشنهاد تازه، عرصه را بر آن‌ها تنگ‌تر خواهد کرد؛ زیرا فروشگاه‌های عمده‌فروشی Costco و Sam’s Club از مقاصد محبوب دیپلمات‌های ایرانی هستند. این افراد معمولاً کالاهایی را که در ایران به دلیل فشارهای اقتصادی یا تحریم‌ها نایاب است، به‌صورت عمده و ارزان خریداری کرده و برای خانواده‌های خود به کشور ارسال می‌کنند.

به گفته منابع آگاه، این امکان یکی از معدود مزایای زندگی دیپلماتیک در نیویورک برای هیئت ایرانی بوده است. اکنون دولت ترامپ می‌خواهد همین امتیاز کوچک را هم از آن‌ها بگیرد.

تحلیلگران می‌گویند این اقدام در راستای سیاست «فشار حداکثری» دولت ترامپ علیه جمهوری اسلامی ارزیابی می‌شود. سیاستی که از تحریم‌های گسترده نفتی آغاز شد و اکنون تا سطح زندگی روزمره دیپلمات‌های ایرانی نیز گسترش یافته است.
یک مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفت:

«ایده این است که دیپلمات‌های ایرانی حتی در ساده‌ترین فعالیت‌های روزمره هم با محدودیت روبه‌رو شوند. این فشار روانی در کنار فشار اقتصادی می‌تواند بخشی از راهبرد کلی واشنگتن برای وادار کردن تهران به تغییر رفتار باشد.»

با وجود انتشار این یادداشت، هنوز مشخص نیست که ممنوعیت خرید دیپلمات‌های ایرانی چه زمانی و چگونه اجرایی خواهد شد. در این یادداشت آمده است که وزارت خارجه همچنین در حال تدوین مقرراتی است تا بتواند شرایط خاصی را برای عضویت تمام دیپلمات‌های خارجی در فروشگاه‌های عمده‌فروشی در آمریکا اعمال کند.

واکنش احتمالی جمهوری اسلامی

مقامات جمهوری اسلامی تاکنون واکنشی رسمی به این خبر نشان نداده‌اند، اما پیش‌بینی می‌شود که تهران آن را نشانه دیگری از «خصومت آمریکا» بداند. دیپلمات‌های ایرانی بارها تأکید کرده‌اند که محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی واشنگتن مانع انجام وظایف آن‌ها در سازمان ملل شده و خلاف کنوانسیون‌های بین‌المللی است.

این اقدام تازه در ادامه سیاست‌های محدودکننده دولت ترامپ علیه هیئت‌های خارجی تفسیر می‌شود. هفته گذشته نیز آمریکا از صدور ویزا برای محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، و هیئت همراهش برای حضور در نشست سازمان ملل خودداری کرد. همچنین گزارش‌ها حاکی از بازنگری گسترده در ویزاهای صادرشده برای دیپلمات‌ها و مقاماتی است که قصد سفر به آمریکا دارند.

طرح احتمالی دولت ترامپ برای ممنوعیت خرید دیپلمات‌های ایرانی از فروشگاه‌های عمده‌فروشی Costco و Sam’s Club، اگر اجرایی شود، یکی از بی‌سابقه‌ترین اقدامات محدودکننده علیه دیپلمات‌های خارجی در خاک آمریکا خواهد بود.
این اقدام از دید بسیاری از ناظران نشان‌دهنده آن است که فشارهای واشنگتن علیه تهران از حوزه سیاست و اقتصاد به زندگی روزمره دیپلمات‌ها نیز کشیده شده است. با این حال، پرسش اصلی اینجاست که آیا چنین اقداماتی می‌تواند تأثیر ملموسی بر سیاست‌های کلان جمهوری اسلامی داشته باشد یا تنها به نمادی از دشمنی سیاسی میان دو کشور بدل خواهد شد.